Hizmetlerimiz

TESiSATLARDA MANTOLAMA

Bir binanin isitilmasi veya sogutulmasi için harcanan enerjinin azaltilmasinda, mekanik tesisat yalitiminin önemi, göz ardi edilemeyecek kadar büyüktür. Özellikle binalarin isitma ve sogutma tesisatlarinin, isitilmasina ve sogutulmasina gerek olmayan mahallerden geçen bölümleri ve bu bölümlerdeki vana ve armatürler yalitildiklari takdirde saglanacak enerji tasarrufu çok önemli mertebelerdedir. Bu yüzden mekanik tesisati oluflturan borularin, tanklarin, depolarin, klima kanallarinin, vanalarin ve armatürlerin, içinden geçen akiflkanin sicak veya soguk olufluna göre uygun özelliklere sahip ve uygun kalinliktaki yalitim malzemeleri ile yalitilmalari gerekmektedir. Enerji kazanimi, sicak veya soguk olan yüzeyin büyüklügüne, yalitilacak olan yüzey ile ortam sicakliklari arasindaki farka ve mantolama malzemesinin özelliklerine baglidir. Bu yüzden kullanilacak olan yalitim malzemesinin özelliklerini ve nerelerde kullanilabilecegini çok iyi bilmek gerekmektedir.

Bir mekanik tesisat yalitim malzemesinde aranmasi gereken temel özellikler asagidaki gibidir:
• Isi iletkenlik katsayisi ( )
• Buhar difüzyon direnç katsayisi (µ)
• Yangina dayaniklilik
• Uygulama rahatligi
• Korozyon riskinin az olusu
• Ekonomiklik
• Dayanim sicakligi
• Malzemenin yangin esnasinda çikardigi zehirli gaz miktari(Toksisite),
• Duman yogunlugu (Opasite)
Bütün bu özellikler yalitilacak olan tesisatin soguk, ilik veya sicak olusuna göre önem
kazanmaktadir. Piyasada bulunan yalitim malzemelerinin maksimum kullanim sicakliklari
asagidaki tabloda verilmistir:
Seramik Yünü 1800 ºC
Kayayünü/Taflyünü 750 ºC
Cam Köpügü 430 ºC
Camyünü 250 ºC
Poliüretan Köpük 110 ºC
Kauçuk Köpügü 110 ºC
Polietilen Köpük 95 ºC
Expande polistiren 80 ºC
Extrüde polistiren 80 ºC
Malzeme Tmax
TESISAT YALITIMI
75
Binalardaki mekanik tesisat, içinden geçen akiskanin sicakligina göre 3 ana gruba ayrilmaktadir.
Bu gruplar ve kullanilmasi önerilen yalitim malzemeleri asagida verilmistir.
* Ilsk hatlarda mevcut akiskan sicakliginin, ortam sicakligindan daha düsük olmasi durumunda kullanilan camyünü mantolama malzemesinin yüzeyine alüminyum folyo veya buhar kesici bir malzemeyle sürekli olarak kaplanmalidir.
1. ISITMA TESISATININ YALITIMI
Binalarin isitma tesisati ilik hatlar sinifina girmekte olup isitma tesisatlarinda kullanilan mantolama
malzemeleri polietilen köpük, elastomerik kauçuk köpügü ve camyünüdür.
2. SOGUTMA TESISATININ YALITIMI
Soguk tesisatlarda açik gözenekli mantolama malzemeleri kullanilmasi durumunda yogusmanin
engellenmesi için distan buhar kesici bir malzeme ile kaplanmasi gerekir. Yeterli kalinlikta
kapali gözenekli malzemelerle Yapilan uygulamalarda ilave bir kaplamaya gerek yoktur.
Yogusma ve korozyon olusumu gibi yalitimin kalitesini düsüren ve istenmeyen durumlarin
olusmasina engel olabilmek için yalitim malzemesinin su buhari disüzyon direnç katsayisinin
(µ) yeterince yüksek olmasina, uygun yalitim kalinliginin tespit edilmesine ve dogru uygulama
detayi seçilmesine dikkat edilmelidir. Sogutma tesisatinda yalitim uygulamalarinda malzemelerin
bindirme araliklarinda sizdirmazlik mutlaka saglanmalidir. Bunun için kendinden Yapiskanli
buhar kesici bantlar kullanilmalidir. Bazi yalitim malzemelerinin su buhari difüzyon direnç
katsayilari asagida verilmistir:
AKISKAN SICAKLIGINA GÖRE TESISATLAR
Soguk Hatlar
10ºC
Ilik Hatlar
10-95ºC
Sicak Hatlar
100ºC
Polietilen
Kauçuk
Köpügü
Polietilen
Kauçuk Köpügü
*Camyünü
Camyünü
Taflyünü
Seramik Yünü
Hava
Camyünü
Poliüretan Köpük
Polietilen Köpük
Kauçuk Köpügü
Metal
µ
1.0
1.1
50–100
3000 – 7000
3000 – 7000
geçirmez
TESISAT YALITIMI
76
3. Vanalarin ve Armatürlerin Yalitimi
Vana ve armatürlerin yalitilmamasi durumunda ayni çapli 3-4 metre boruya esdeger miktarda
enerji kayiplarinin meydana gelecegi göz önünde bulundurulmalidir.
Vana ve diger armatürlerin yalitimlari simdiye kadar galvaniz saçtan kutu Yapilarak bunlarin
içine camyünü ya da tasyünü doldurmak sureti ile Yapilmaktadir. Fakat bu yöntem vananin
bakimini zorlastirmakta, bir sizinti durumunda yalitim malzemesinin özelligini bozmakta ve
uygulama güçlükleri yaratmaktadir. Günümüzde vana yalitimlari için demonte edilebilen yalitim
ceketleri imal edilmektedir. Vana ceketleri, sicak su ve buhar gibi isitma sistemlerinde vana
yüzeyinde olan isi kaybini, sogutma sistemlerinde ise isi kazancini ve yogusmayi önlemek
amaci ile kullanilmaktadir.
4. YALITIM KALINLIK
Uygun yalitim malzemesi seçiminden sonra Sira uygun yalitim kalinliginin seçilmesine gelir.
Bu seçimde önemli olan optimum yalitim kalinliginin seçilmesidir. Bu kalinlik seçimi tesisat
konusunda çalisan makine mühendislerine danisilarak Yapilmalidir.
Madde Boru ve Armatür Çapi Minimum Yalitim Kalinligi
Madde 1–4 belirtilen tesisat ve armatürler
için duvar içinde döfleme geçifllerinde, boru
kesisimlerinde, boru birleflim noktalarinda,
merkezi tesisat dagitma aginda;
1-4 maddelerine karsilik gelen yalitim
kalinliklarinin yarisi kadar.
Iç çapi 22mm’ye kadar;
Iç çapi 22mm’den 35mm’ye kadar;
Iç çapi 35mm’den 100mm’ye kadar;
Iç çapi 100mm’den büyük olan
20mm
30mm
Boru çapina esit
100mm
Tablo 9. Isitma ve sicak su kullanim tesisatlarinda kullanilmasi önerilen minimum yalitim kalinliklari tablosu:
Not: Yukarida verilen tablo =0,035W/mK olan malzemeler için geçerlidir. Farkli isil iletkenlige
sahip malzemeler için kullanilmasi gereken yalitim kalinliklari teknigine uygun olarak
hesaplanmalidir.
Not: Tesisatlarda kullanilan camyünü; prefabrik boru tipi camyünü olmalidir. Silte tipinde olan
camyünleri tesisatlarda kullanilamaz.
TESISAT YALITIMI
77
5. MEKANIK TESISAT SITEMINiN IYiLESTIRiLMESI
Mevcut binalarda çati ve duvarlara mantolama Yapilmasi ve pencere sistemlerinin iyilestirilmesi
ile mekanik tesisatta Yapilan mantolama sonucu binanin kisin isi kaybi, yazin ise isi kazanci
azalacaktir. Bu isi kaybi/kazancindaki azalmanin, binada tüketilen yakit miktarinda bir tasarruf
saglayabilmesi için isitma sistemi tarafindan algilanabilmesi gereklidir. Bu nedenle bu binalarda
var olan mekanik isitma veya sogutma sistemlerinin iyilestirilmesi sarttir. Bu iyilestirme asagidaki
maddelerin uygulanmasiyla Yapilabilir.
• Gaz ve sivi yakit yakan kazanlarda isletme döneminde yilda en az iki kez baca gazi analizi
yaptirilarak, kazan-brülör ayarlarina müdahale edilmeli, sistem performansi kontrol altinda
tutulmali, büyük tesislerde söz konusu kontrol periyodik ve daha sik Yapilmali, kazan-brülör
sisteminin kontrolü mutlaka Yapilmalidir.
• Kati yakit yakan kazanlarin ön duman kapaklari, arka duman sandigi baglantilari ile patlama
kapaginin amyant stillerle basit olarak contalanmasi suretiyle hava sizdirmaz hale getirilmesinin
yanma verimine olumlu etkisi vardir.
• Kati, sivi veya gaz kullanilan tüm kazanlarda baca gazi sicakliginin iflletmeci veya yönetici
tarafindan izlenebilmesi için baca gazi termometresi kullanilmalidir.
• Merkezi isitma tesislerinin dis hava kompanzasyonlu otomatik kontrol sistemleriyle, bireysel
isitma sistemlerinin de oda termostatlari veya termostatik radyatör musluklari ile donatilmalari
gereklidir. Merkezi isitma veya klima sistemlerinde isi geri kazanimi saglayacak tedbirler
alinmalidir.